Onderwijs
Burgerschap, 21e-eeuwse vaardigheden en The Leader in Me vragen hetzelfde van leerlingen: dat ze leren kijken naar hun eigen handelen en daar zelf richting aan geven. Land van KBEN geeft leerlingen en leraren woorden voor wat daaronder ligt: wat je ervaart, wat je nodig hebt en welke keuze je maakt.
Deze pagina gaat over leerlingen, de klas en de rol van leerkracht en begeleider. Gaat het om de samenwerking in jullie schoolteam? Kijk bij Voor organisaties →
Waar het aanhaakt
Scholen werken met verschillende programma’s en leerlijnen. Ze delen een kern: leerlingen leren zichzelf kennen, rekening houden met anderen en zelf keuzes maken. Op die kern sluit Land van KBEN aan. Daardoor past het bij elke school, welke methode je ook gebruikt.
Sinds 2021 is de burgerschapsopdracht in de wet aangescherpt, en vanaf augustus 2027 werken scholen met nieuwe kerndoelen burgerschap. De school is daarbij een oefenplaats voor democratie en voor omgaan met verschillen.
Met Land van KBEN zien leerlingen dat anderen dezelfde situatie anders beleven. Ze oefenen met luisteren naar een ander perspectief en maken samen afspraken die voor iedereen werken.
Zelfregulering, samenwerken en kritisch denken vragen dat een leerling het eigen denken en reageren leert zien.
De beelden maken dat concreet. Wat doe ik als het spannend wordt? Wat heb ik nodig om verder te kunnen? Klopt mijn eerste indruk van een ander?
Scholen die met The Leader in Me werken, leren kinderen proactief te zijn en eigen doelen te stellen.
Land van KBEN voegt toe wat er gebeurt voordat je kiest: welke reactie er opkomt, waar die vandaan komt en wat op dat moment dienend is. Zo wordt een gewoonte een bewuste keuze.
Veel scholen werken met een methode voor sociaal-emotioneel leren, zoals de Kanjertraining. Zo’n methode maakt gewenst en ongewenst gedrag bespreekbaar en geeft de klas duidelijke afspraken.
Land van KBEN voegt taal toe voor het waarom en het hoe: wat een kind beleeft, wat het nodig heeft en welke strategie het op dat moment inzet. Zo gaat het gesprek verder dan goed of fout gedrag, en leert een leerling zelf zien wat er vanbinnen gebeurt.
Passend en inclusiever onderwijs
Landelijk is het doel dat het onderwijs in 2035 inclusief is. Samenwerkingsverbanden werken daarom met nieuwe ondersteuningsplannen voor 2026 tot 2030, met een stevigere basisondersteuning op iedere school en een stem voor kinderen en ouders.
Dat begint in de gewone klas: bij leraren die zien wat een leerling beleeft en nodig heeft, en bij een taal die leerlingen, team en ouders delen.
Sinds 1 augustus 2025 hebben leerlingen met een ontwikkelingsperspectief hoorrecht. De school vraagt hun mening over de ondersteuning die ze krijgen en laat zien wat ze daarmee doet.
Meepraten lukt pas als een kind kan vertellen wat het ervaart en wat het nodig heeft. Land van KBEN geeft daar taal voor, in woorden en in beelden, ook aan kinderen die dat lastig vinden.
Passend onderwijs vraagt dat de school aansluit bij wat een leerling nodig heeft. Steeds meer scholen werken met maatwerk en eigen leerroutes.
Daarvoor moet je weten hoe een leerling de situatie beleeft en wat die nodig heeft. Met een gedeelde taal praten leerling, leraar, intern begeleider en ouders daar samen over.
Zo ziet het eruit in de klas
Je eerste vraag
“Ik zie dat je nog niet begonnen bent. Hoe is deze opdracht voor jou?”
Wat er kan spelen
En aan jezelf:
Voorbeeld uit de klas
Elk gedrag vertelt een verhaal. Tijdens een opSafari gaan leerlingen samen op zoek naar sporen, in de klas, op het plein en bij zichzelf.
DoelLeerlingen ervaren dat hetzelfde gedrag op verschillende manieren beleefd en ingekleurd kan worden. Tegelijk krijgen ze taal om hun eigen beleving te benoemen.
Wat onderzoek laat zien
Gedrag lezen
Kinderen die in onduidelijk gedrag van een ander vaker kwade opzet zien, reageren vaker agressief. Dat verband is het sterkst in situaties die emoties oproepen, zoals provocatie of verliezen.
Verhoef e.a., 2019, 111 studies
Taal voor emoties
Kinderen die emoties beter herkennen en benoemen, zijn sociaal vaardiger en laten minder gedragsproblemen zien.
Trentacosta en Fine, 2010
Sociaal-emotioneel leren
Programma’s voor sociaal-emotioneel leren verbeteren vaardigheden, gedrag en houding, en ook de schoolprestaties: gemiddeld 11 percentielpunten.
Durlak e.a., 2011, 213 programma’s
Op Safari oefenen leerlingen precies dit: gedrag van een ander op meer manieren lezen en hun eigen beleving onder woorden brengen.
Wat het de school oplevert
Woorden voor wat ze ervaren, en meer regie over hun eigen handelen.
Een vraag stellen waar eerst een oordeel klaarlag, en de eigen reactie herkennen.
Eén taal in de groepen, in de teamvergadering en in het gesprek met de intern begeleider.
Dezelfde woorden thuis, zodat school en thuis elkaar beter verstaan.
Uit de praktijk
Land van KBEN kwam hier binnen tijdens een bredere cultuurontwikkeling op school. Team, leerlingen en ouders gingen de taal gebruiken, en de dieren kregen letterlijk een plek op het schoolplein.
Bij een vraag over één leerling liet de inventarisatie zien dat het om de groep ging. Daarom ging de hele klas op Safari. Met de taal kon de klas daarna bespreken wie welke rol had en wat er tussen de kinderen gebeurde. De school is inmiddels ontwikkel- en ambassadeursschool.
Een basisschool wil hoogbegaafdheid een vaste plek geven, zonder een apart eiland voor deze leerlingen te bouwen. De route: eerst inventariseren wat er al gebeurt, dan via Safari leren herkennen wat er in leerlingen, leraren en de context speelt, daarna van herkennen naar handelen, en tot slot een gezamenlijk kompas met concrete afspraken. Het traject loopt nog.
Zo begin je
We bespreken wat er op jullie school al loopt en waar je tegenaan loopt.
We kijken samen naar de situaties waarin de vraag zichtbaar wordt, in de klas en in het team.
Het team maakt kennis met de taal tijdens een opSafari. Daarna gaan de leerlingen in de klas aan de slag.
Leraren leren de taal zelf begeleiden in een opleiding. Samen maken jullie afspraken die bij de school passen.
Vertel wat er speelt. We kijken samen wat past bij jullie leerlingen, team en plannen. Plan een kennismaking →
