Werken met KBEN
Een gedeelde taal krijgt betekenis in het gebruik.
Land van KBEN maakt denken, voelen, handelen, patronen en perspectieven bespreekbaar in een gedeelde beeldtaal. Niet om mensen te classificeren, maar om meer te kunnen zien — en daardoor andere keuzes mogelijk te maken.
OpSafari: beeld, beweging en gesprek
OpSafari is een actieve werkvorm waarin deelnemers beelden en beweging verbinden met concrete situaties. Wat herken je? Wanneer verschijnt die beweging, wat probeert ze voor elkaar te krijgen en hoe zien anderen dezelfde situatie?
OpSafari maakt abstract gedrag concreet zonder het plat te slaan. Het beeld opent het gesprek; de methode voorkomt dat het beeld een nieuw etiket wordt. De vraag is niet welk dier iemand is, maar welke tijdelijke strategie in een situatie zichtbaar wordt.
Deelnemers bevinden zich niet gezamenlijk in een fictief land. Het Land is ieders eigen belevingswereld. De oorspronkelijke kaart met drie eilanden biedt een gedeeld referentiekader; de persoonlijke betekenis wordt onderzocht in het gesprek.
Een ervaring krijgt een vervolg wanneer deelnemers haar verbinden met hun eigen samenwerking, keuzes en dagelijkse praktijk. OpSafari voor teams →
02
Wat gebeurt er na de herkenning?
Een beeld kiezen is geen eindpunt. De begeleider vraagt naar een concrete situatie: wat gebeurde er, wat merkte je in jezelf en wat deed je? Vervolgens kunnen deelnemers onderzoeken welke behoefte of bedoeling achter die beweging zit.
De stap naar handelen blijft klein en concreet. Wat wil je in een volgende situatie proberen? Waaraan merk je dat je anders reageert? Zo verbindt OpSafari de ervaring met de dagelijkse praktijk.
Perspectieven in gesprek
Ruimte voor een eigen verbeelding.
Wat voor de één een berg is, kan voor een ander een uitkijkpunt zijn. Een gedeeld beeld opent het gesprek, terwijl iedereen ruimte houdt om eigen ervaringen, woorden en mogelijkheden toe te voegen. Zo krijgt ook wat nog moeilijk te benoemen is een plek.
In een team kan dezelfde kaart verschillende verhalen oproepen. Waar zie jij ruimte om te bewegen? Wat vraagt aandacht? En welk perspectief ontbreekt nog? Door beelden samen te onderzoeken, worden verschillen zichtbaar en kunnen nieuwe ideeën voor samenwerking of ontwikkeling ontstaan.
De begeleider nodigt uit, stelt open vragen en laat de betekenis bij de deelnemer. Je kunt een kaart kiezen, een situatie verbeelden of samen een landschap opbouwen. De vorm sluit aan bij de mensen en de vraag die voorligt.
03
Persoonlijke ontwikkeling: richting onderzoeken
Innerlijk Kompas, Passievol Leiderschap en de Persoonlijke Reis gebruiken de taal om patronen, richting en keuzes te onderzoeken. Het gaat om het ontwikkelen en ijken van een eigen innerlijk kompas en om de vertaling daarvan naar het dagelijks leven en werk.
De Persoonlijke Reis is een groepstraject van zes tot negen maanden, met een ervaren begeleider. Een langere route of jaarreis kan ruimte bieden om inzichten terug te brengen naar de praktijk en daarop terug te komen. De concrete vorm en planning bespreken we vooraf.
Je hoeft jezelf niet opnieuw uit te vinden. Je hoeft alleen te begrijpen wat er al in je beweegt.
Ruimte voor zelfobservatie, verdieping, experiment en integratie.
04
De vier fasen van de Persoonlijke Reis
Fase 1
Oriëntatie — Waar sta ik?
Je maakt kennis met de taal van Land van KBEN. Je leert de drie eilanden herkennen in je eigen gedrag en in de situaties die je raken. De beeldtaal ondersteunt zelfobservatie.
Fase 2
Verdieping — Wat beweegt er?
Je onderzoekt de patronen die zichtbaar worden. Wat roept spanning op? Wat trekt je? Waar loopt iets steeds opnieuw vast — en wat zit eronder?
Fase 3
Beweging — Wat wil ik?
Je werkt aan concreet handelingsperspectief: bewuste experimenten in je eigen leven en werk. Klein beginnen, merken wat verschuift en onderzoeken wat daarbij helpt.
Fase 4
Integratie — Hoe verander ik duurzaam?
Je legt de verbinding tussen inzicht en gedrag. Je sluit de reis af met een helder beeld van wat er onder druk in je beweegt — en wat je daarmee wilt doen.
De fasen geven richting aan het proces; het tempo en de concrete afspraken sluiten aan op de gekozen route.
05
Verschillende routes, een gezamenlijke taal
01
Innerlijk Kompas. Onderzoek wat richting geeft aan je keuzes, welke patronen je herkent en wat je in je dagelijks handelen wilt oefenen. Het kompas krijgt betekenis door het te toetsen aan concrete ervaringen.
02
Passievol Leiderschap. Verbind je innerlijk kompas met de invloed die je hebt in je werk. Wat beweegt jou, hoe reageer je onder druk en wat betekent dat voor hoe je anderen ontmoet of begeleidt?
03
Persoonlijke Reis / Jaarreis. Een langere route biedt ruimte om waarnemingen te verdiepen, te experimenteren en terug te kijken. De bestaande Persoonlijke Reis beschrijft een groepstraject van zes tot negen maanden met een ervaren begeleider; de gekozen vorm en planning worden vooraf besproken.
06
De vier fasen concreet
De fasen geven ook een indicatie voor de gesprekken: oriëntatie twee tot drie, verdieping drie tot vier, beweging twee tot drie en integratie één tot twee. Ze markeren een verschuiving van zelfobservatie naar patronen herkennen, experimenteren en borging.
De Persoonlijke Reis is een groepstraject. In de kennismaking bespreken we hoe de fasen, gesprekken en groepsmomenten binnen de gekozen route samenkomen. Het tempo en de concrete planning stemmen we vooraf af.
Een kennismakingsgesprek duurt dertig minuten en is vrijblijvend. Het helpt om te onderzoeken of de vraag en de route bij elkaar passen. Bespreek de mogelijkheden →
Eén vragenlijst geeft een uitslag. Meerdere perspectieven geven een gesprek.
De digitale omgeving is geen testfabriek. Instrumenten ordenen informatie en ondersteunen gesprek en professionele duiding. Een rapportage is een vertrekpunt voor onderzoek, geen definitief oordeel over een persoon.
Zelfbeeld, waarneming door anderen en ontwikkeling in de tijd kunnen naast elkaar worden gezet. Juist verschillen kunnen een relevante vraag openen: wat zien anderen, in welke context en wat is er sinds een eerdere meting veranderd?
Screenings en perspectieven kunnen helpen om aandachtspunten te verkennen. Het Leiderschapskompas en OEQ bieden aanvullende invalshoeken. Het Paspoort bewaart reflecties en terugblikken; een trajectbeeld en rapportage verbinden informatie uit verschillende momenten. De betekenis blijft afhankelijk van de context en de zorgvuldige bespreking.
Gebruik van een instrument binnen KBEN maakt het niet automatisch een gevalideerde psychologische test. Scores ondersteunen reflectie en mogen niet zelfstandig als diagnose, persoonlijkheidstype of bewijs van geschiktheid worden gebruikt.
Zelfbeeld
Waarneming door anderen
Ontwikkeling in de tijd
Drie invalshoeken naast elkaar. Het verschil is aanleiding voor een gesprek.
08
Van informatie naar een bruikbare vraag
01
Screening en perspectieven. Een eerste verkenning maakt zichtbaar waar aandacht naartoe kan gaan. Zelfbeeld en observaties van anderen hoeven niet kunstmatig tot één waarheid te worden samengevoegd.
02
Leiderschapskompas en OEQ. Aanvullende instrumenten bieden verschillende invalshoeken. De uitkomst moet worden verbonden met de vraag, de gebruikte schaal en de situatie; een naam of score kan die duiding niet vervangen.
03
Paspoort, trajectbeeld en rapportage. Leg reflecties en ontwikkelingen vast, plaats uitkomsten uit meerdere momenten naast elkaar en bespreek wat werkelijk veranderd is. Print- of PDF-output kan een terugblik ondersteunen. De professionele beoordeling blijft mensenwerk.
Materialen die het gesprek ondersteunen
Kaartsets. Dieren, eilanden en strategieën bieden een zichtbaar aanknopingspunt in coaching, gesprekken en teambijeenkomsten. De deelnemer kan een beeld kiezen en toelichten welke beweging daarin herkenbaar is. De kaart krijgt betekenis door die toelichting.
Werkboeken en reflectietools. Vragen en oefeningen helpen om observaties vast te leggen, verbanden te onderzoeken en later terug te kijken. Zo blijft een inzicht beschikbaar wanneer de deelnemer opnieuw een vergelijkbare situatie tegenkomt.
Facilitatiematerialen. Gidsen, sessiestructuren en oefeningen ondersteunen begeleiders bij de opbouw van een gesprek. Ze helpen de overgang te maken van herkenning naar een concrete vraag en een volgende stap.
Wanneer bestaande materialen onvoldoende passen, kunnen we ze aanpassen of nieuwe ontwikkelen. Lees over maatwerk →
Voorbeeld van maatwerk. Dit Paspoort laat zien hoe de taal van KBEN voor een specifieke toepassing een eigen vorm kan krijgen. Deze vormgeving is geen standaardhuisstijl van Land van KBEN.
Een vorm die bij de toepassing past
Ook kaartmateriaal kan een eigen visuele uitwerking krijgen. Dit beeld is een maatwerkconcept: een voorbeeld van hoe illustraties, vragen en materiaal op elkaar kunnen aansluiten. Het is geen standaardhuisstijl of vast productaanbod van Land van KBEN.
10
Wat het materiaal helpt doen
Met een kaartset kan een deelnemer een moeilijk te benoemen ervaring zichtbaar op tafel leggen. Een werkboek helpt die ervaring uit te schrijven en bij een volgend gesprek terug te vinden. Een facilitatiegids ondersteunt de begeleider bij vragen, oefeningen en de volgorde van een sessie.
Een kaart vertelt nooit zelfstandig wie iemand is. Het materiaal ondersteunt het gesprek, de waarneming en de keuze voor een volgende stap. Dezelfde taal kan daarom meerdere vormen krijgen: ingetogen of rijk geïllustreerd, fysiek of digitaal, voor een individu of een team.
Wat wil je zichtbaar krijgen?
Vertel wat je tegenkomt in je praktijk. Samen onderzoeken we welke vorm daarbij past. Leg je vraagstuk voor →